Ray Bradbury (1920 – 2012)

Ray Bradbury - Svako jutro skočim iz kreveta i stanem na minu. Ta mina sam ja. Nakon eksplozije cijeli dan provedem u spajanju komadića.

Gotovo da nema pisca u dosadašnjoj istoriji naučne fantastike čiji je opus tako jedinstven i izuzetan kao što je to slučaj kod Ray Bradburya. Njegovi počeci su bili tipični za žanrovskog pisca: prošao je fazu fendoma u poznim tinejdžerskim godinama, da bi ubrzo počeo da izdaje vlastiti fanzin Futuria Fantasia, u kome je štampao rane, amaterske storije.

Kao i svi pisci naučne fantastike iz tog vremena, želio je objavljivati u Astoundingu, ali njegove priče, koje od početka nisu spadale u ‘hard’ naučnu fantastiku, nisu bile po ukusu Johna Campbella. Međutim, od 1941. Bradburyja počinje objavljivati drugi magazini, a na njegovo stasavanje kao pisca utiče i Lee Bracket, koja mu otkriva tajne spisateljskog poziva.

Bradbury se ubrzo počinje izdvajati svojim posebnim lirskim izrazom, punim nostalgičnih evokacija i metafora sa sjetnim nabojima. tu nije bilo mnogo mjesta za tehnološki inventar, a odsustvo ovog elementa pružilo je povoda za osporavanje naučno-fantastičnog identiteta Bradberyjevih priča.

‘Ne pokušavam opisati budućnost. Pokušavam je preduprijediti.’

Bradbery nastavlja da objavljuje i uskoro se pojavljuju njegova, kako će se pokazati, najznačajnija djela. Iz tog razdoblja potiču ‘Marsovski ljetopisi’, sjajna mozaička saga o koloniziranju Marsa, koja gotovo da nema dodirnih tačaka sa cjelokupnom SF tradicijom o ovoj planeti. Svakako je najznačajniji roman ‘Fahrenheit 451′, izuzetna antiutopijska parabola o paranoidnom strahu vlasti od knjiga (Francois Truffau 1966. snima istoimeni kultni film baziran na romanu).

Ne treba zapostaviti i tri zbirke priča u kojima su sakupljena Bradburyjeva najuspelija ostvarenja s kraja četrdesetih i početka pedesetih godina 20. vijeka. Najupečatljivija među zbirkama je ‘Ilustrovani čovjek’, u kojoj se nalazi biserna niska nenadmašnih priča koje otvaraju sasvim nove perspektive ovog žanra: Pustara, Dugotrajna kiša, Nulti čas, Kaleidoskop.

‘Skočite i, dok budete padali, shvatićete kako da raširite krila.’

Nakon 1955. Ray Bradbury objavljuje malo originalnih djela, sastavljajući nove zbirke uglavnom od već objavljenih. napisao je još samo jedan roman – ‘Nešto opako dolazi ovamo’. I pored toga, ostaje ubjedljivo najčešće antologizovan SF pisac, uživajući ugled istančanog stiliste i velikog žanrovskog majstora. Bradburyjeve priče su često ekranizovane i prerađivane u stripovane verzije. Pored proze Ray Bradbury je pisao i filmska scenarija (Moby-Dick), a čuvena je i njegova nagrađivana televizijska serija ‘Pozorište Reja Bredberija’.

Čitajte > Ray Bradbury: ‘Tetovirani čovek’ (pdf)

« nazad